Jak skutecznie rzucić palenie? Terapia, farmakologia i 10 trików ułatwiających pożegnanie z nałogiem

Uzależnienie od nikotyny to choroba o podłożu fizjologicznym i psychologicznym. Dlatego rzucenie palenia nie jest proste. To proces wymagający indywidualnego podejścia, odpowiedniego przygotowania i wsparcia, w którym ważną rolę może odgrywać leczenie farmakologiczne i terapia behawioralna. Jaki jest najprostszy sposób na rzucenie palenia? Czy istnieje zastrzyk na rzucenie palenia i jak znaleźć motywację do zerwania z nałogiem? Podpowiadamy, jak skutecznie rzucić palenie.

Diagnostyka i ocena stopnia uzależnienia

Diagnostyka uzależnień od nikotyny opiera się na kilku narzędziach, dzięki którym możliwa jest ocena objawów, stopnia uzależnienia oraz motywacji do zaprzestania palenia.

Do oceny stopnia uzależnienia wykorzystuje się najczęściej test Fagerströma, który mierzy zakres uzależnienia biologicznego. W kwestionariuszu określa się m.in. liczbę wypalanych papierosów dziennie, czas od przebudzenia do zapalenia pierwszego papierosa czy trudności w powstrzymaniu się od palenia w miejscach objętych zakazem.

Diagnoza motywacji do rzucenia palenia jest pierwszym etapem w leczeniu odwykowym. Do pomiaru gotowości do zerwania z nałogiem służy, składający się z 12 pytań, test Schneider. Na tej podstawie określa się np. źródło motywacji. Wewnętrzna motywacja, podobnie jak i przygotowanie planu działania, jest niezwykle istotna, a niekiedy uważana wręcz za czynnik warunkujący sukces.

Najskuteczniejsze metody farmakologiczne

Co najlepsze na rzucenie palenia? Leczenie farmakologiczne uzależnienia od papierosów może opierać się na terapii z wykorzystaniem takich substancji jak bupropion, wareklinina i cytyzyna. Leki na rzucenie palenia z cytyzyną (np. Tabex czy Desmoxan) dostępne są bez recepty. Cytyzyna zmniejsza głód nikotynowy i redukuje objawy odstawienia. Jeszcze inną metodą jest wdrożenie nikotynowej terapii zastępczej (NTZ).

Aby leczenie było skuteczne i dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, należy skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu lub specjalistą od uzależnień w poradni antynikotynowej.

Leki na receptę

Tabletki na rzucanie palenia na receptę mogą mieć w składzie jedną z dwóch substancji czynnych – wareniklinę (Champix) lub bupropion (Zyban).

Tabletki antynikotynowe z warenikliną łagodzą objawy głodu nikotynowego oraz zespołu odstawienia nikotyny. Jednocześnie ograniczają uczucie przyjemności związane z paleniem. Wareniklina nie jest uzależniająca, jednak jej przyjmowanie wciąż niesie za sobą ryzyko wystąpienia skutków ubocznych, do których zalicza się głównie:

• bezsenność lub nadmierną senność,
• ból głowy,
• nudności i wymioty,
• zaparcia lub biegunki,
• zmęczenie,
• suchość w ustach,
• intensywne i nietypowe marzenia senne.

Jakie tabletki na rzucenie palenia? Drugą opcją wśród leków na receptę stanowią tabletki z bupropionem. Lek wspomaga zerwanie z nałogiem poprzez zmniejszenie objawów odstawienia nikotyny, blokując receptory nikotynowe i obniżając głód nikotynowy. Podobnie jak tableki z warenikliną, lek na rzucenie palenia z bupropionem może powodować skutki uboczne związane z bezsennością, bólami głowy, zaburzeniami funkcjonowania układu pokarmowego czy suchością w jamie ustnej. Badania dowodzą, że pacjenci przyjmujący leki z bupropionem mają dwukrotnie większą szansę na skuteczne rzucenie palenia w porównaniu z osobami przyjmującymi placebo.

Nikotynowa terapia zastępcza

Nikotynowa terapia zastępcza jest wymieniana jako kolejny skuteczny sposób na rzucenie palenia. Polega na kontrolowanym dostarczaniu nikotyny poprzez tabletki nikotynowe, plastry na rzucenie palenia, gumy do żucia czy inhalatory. Terapia ma na celu zmniejszenie potrzeby palenia oraz złagodzenie objawów odstawienia nikotyny. Dawka nikotyny jest stopniowo zmniejszana, dzięki czemu pacjent powoli przyzwyczaja się do radzenia sobie z nałogiem aż do całkowitego zaprzestania palenia.

Plastry na rzucanie palenia uwalniają nikotynę przez skórę przez 16-24 godzin, z kolei gumy, aerozole czy tabletki z nikotyną dostarczają ją przez śluzówkę jamy ustnej i są dobrym sposobem na zwalczanie nagłych napadów głodu nikotynowego. Czas trwania NTZ zależy od stopnia uzależnienia. Zazwyczaj jest to od kilku do kilkunastu tygodni, które dzieli się na trzy etapy.

Przykładowy schemat dawkowania i czas trwania terapii NTZ:

• etap I (czas trwania: 1-6 tygodni) – wysoka dawka leku (np. plaster 14 mg raz na 24 h lub 4 mg pastylki co 1-2h),
• etap II (czas: 7-8 tydzień) – zmniejszenie dawki (np. plaster 7 mg raz na 24 h lub 4 mg pastylki co 2-4 h),
• etap III (czas: 9-10 tydzień) – dalsze zmniejszanie dawki (np. pastylki co 4-8 h).

Metody niefarmakologiczne i wsparcie psychologiczne

Co pomaga w rzuceniu palenia? Wsparciem w terapii farmakologicznej mogą być niefarmakologiczne metody, terapie psychologiczne oraz grupy wsparcia. Metody te pomagają radzić sobie z uzależnieniem psychicznym. W ten sposób zwiększają szansę na zerwanie z nałogiem, który jest nie tylko uzależnieniem od nikotyny, lecz także jest silnie powiązany z emocjami i nawykami.

Terapia poznawczo-behawioralna

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) w połączeniu z farmakoterapią uważana jest za jedną z najskuteczniejszych metod rzucania palenia. CBT pomaga zrozumieć przyczyny palenia oraz zidentyfikować tzw. wyzwalacze palenia, prowadzi do wypracowania zdrowszych nawyków i schematów myślenia oraz wzmocnienia motywacji do rzucenia palenia. Dodatkowo pomaga radzić sobie z emocjami związanymi z paleniem.

Alternatywne metody

Jak rzucić palenie? Niektórzy w procesie walki z nałogiem decydują się na alternatywne metody, takie jak hipnoza czy akupunktura. Warunkiem efektywnej hipnoterapii jest duża motywacja do rzucenia palenia. Pierwsza sesja zazwyczaj przeprowadzana jest po rozpoznaniu problemu nikotynowego i zebraniu informacji o pacjencie. Następnie palaczowi w stanie hipnozy przekazuje się szereg negatywnych informacji dotyczących palenia. Z reguły przeprowadzanych jest kilka sesji. Nie ma jednoznacznych dowodów potwierdzających wysoką skuteczność hipnoterapii w walce z uzależnieniem od nikotyny. Jest to kwestia bardzo indywidualna. Uważa się jednak, że hipnoza może zwiększać szansę na rzucenie palenia, jeżeli jest wykorzystywana jako element szeroko zakrojonej terapii.

Akupunktura to metoda wywodząca się z medycyny chińskiej. Ma ograniczać głód nikotynowy, objawy odstawienia i stres poprzez nakłuwanie odpowiednich punktów energetycznych. Jej skuteczność bywa kwestionowana, a badania pokazują, że dużo lepsze wyniki daje chociażby nikotynowa terapia zastępcza.

Niektórzy w walce z nałogiem nikotynowym sięgają po e-papierosy. To kontrowersyjna metoda, szczególnie z uwagi na brak badań dotyczących długoterminowych skutków korzystania z e-papierosów. Dodatkowo, choć e-papierosy nie dostarczają monotlenku węgla, wdychane z nich substancje są również toksyczne, a ich palenie jest uzależniające. Dlatego po zastąpieniu tradycyjnych papierosów e-papierosami, w kolejnym kroku możemy zastanawiać się, jak rzucić e-papierosy.

Praktyczne triki ułatwiające wytrwanie

Mówi się, że najskuteczniejsze sposoby na rzucenie palenia to te, w które najbardziej wierzy pacjent. Dlatego warto zacząć od opracowania planu walki z nałogiem. Nie powinno w nim zabraknąć indywidualnych sposobów na radzenie sobie z chęcią zapalenia w konkretnych sytuacjach, szczególnie gdy palenie wiązało się np. z piciem porannej kawy, spożywaniem alkoholu, przeżywanym stresem w pracy czy rozmową przez telefon. Pamiętajmy, że uporczywa myśl o zapaleniu papierosa trwa ok. 2-3 minuty. Wtedy dobrze jest przekierować uwagę na coś innego, a w miarę możliwości unikać sytuacji i miejsc, które kojarzą nam się z paleniem. W planie nie może też zabraknąć metod zarządzania stresem oraz sposobów na zmianę rutyny i zastąpienia samej czynności palenia.

Zarządzanie stresem i zmiana rutyny

Jak rzucić palenie? Domowe sposoby to picie dużej ilości wody i wprowadzenie odpowiedniej diety oraz zapewnienie sobie sporej dawki ruchu.

Picie wody pomaga oczyścić organizm z toksyn i jest niezbędne do regeneracji osłabionych poprzez palenie narządów. Rzucając palenie, najlepiej pić 8-10 szklanek wody na dobę.

Rzucenie palenia może też wiązać się ze zwiększonym apetytem, dlatego też nierzadko osoby walczące z nałogiem skarżą się na wzrost masy ciała. Jednak zaprzestanie palenia wcale nie musi oznaczać tycia. Ważne są jednak nawyki żywieniowe. Nasza dieta powinna składać się z pełnowartościowych posiłków z dużą ilością warzyw i owoców. Nieocenionym wsparciem będzie także aktywność fizyczna.

Zamiast sięgać po papierosa, idźmy spacer lub poćwiczmy. Ruch pozytywnie wpływa na samopoczucie i zmniejsza głód nikotynowy. Warto bliżej zapoznać się także z technikami relaksacyjnymi, które pozwolą przywrócić równowagę w sytuacjach stresowych. Jeżeli zaś aktywność fizyczna to nie nasza bajka, znajdźmy czynność, która pozwoli nam zająć ręce.

Zastąpienie gestu palenia i unikanie tytoniu biernego

Rzucanie palenia wymaga zmiany nawyków, w tym również zastąpienia gestu palenia innymi czynnościami manualnymi. Co zamiast papierosa? Pomocna będzie na przykład piłeczka antystresowa. Nawyk zapalania papierosa możemy zastąpić też piciem wody, zdrową przekąską czy chociażby żuciem gumy.

Pomocne będzie również unikanie biernego palenia. Nie zgadzajmy się na palenie w naszej obecności i unikajmy miejsc, w których palenie jest dozwolone.

Jak skutecznie rzucić palenie? 10 trików na walkę z paleniem.

1. Kiedy poczujesz silną chęć na papierosa, przetrwaj 3 minuty.

2. Zmień rutynę, jeżeli palenie wiąże się z konkretnymi sytuacjami w twoim życiu.

3. Pij wodę, by szybciej oczyścić organizm z toksyn.

4. Zajmij ręce – zamiast po papierosa sięgnij po piłeczkę antystresową.

5. Unikaj trigerów (wyzwalaczy), które kojarzą ci się z paleniem.

6. Spędzaj czas aktywnie.

7. Regularnie spożywaj posiłki, by uniknąć wahań poziomu glukozy we krwi.

8. Zaprzyjaźnij się z technikami relaksacyjnymi.

9. Korzystaj ze wsparcia bliskich osób lub grup wsparcia.

10. Nagradzaj się za postępy.

Korzyści zdrowotne i regeneracja organizmu po rzuceniu palenia

Rzucenie palenia przynosi długotrwałe korzyści zdrowotne, które bardzo szybko da się zauważyć.

Kalendarium regeneracji organizmu po zaprzestaniu palenia:

• po 20 minutach odczuwalne są skutki dla układu nerwowego i sercowo-naczyniowego – normalizuje się tętno i ciśnienie krwi,
• po 1 dobie znacznie maleje ryzyko zawału serca,
• po 2 dobach poprawiają się zmysły smaku i węchu,
• od 14 dniach do 3 miesięcy – poprawia się wydolność płuc i krążenie, zanika kaszel, ustępują duszności,
• od 1 do 9 miesięcy – wzrasta wydolność oddechowa, poprawia się funkcjonowanie układu odpornościowego,
• po 1 roku – ryzyko zawału serca zmniejsza się o połowę,
• po 5 latach – ryzyko udaru mózgu obniża się do poziomu osoby niepalącej, spada ryzyko raka płuc, przełyku, krtani i jamy ustnej,
• po 10 latach – ryzyko raka płuc spada o połowę,
• po 15 latach – ryzyko zawału serca jest na takim poziomie, jak u osoby niepalącej.

FAQ Najczęściej zadawane pytania

• Jaki jest najłatwiejszy sposób na rzucenie palenia?

Jakie są najskuteczniejsze sposoby na rzucenie palenia? Terapia przede wszystkim powinna być kompleksowa i dobrana do indywidualnych potrzeb i możliwości palacza. Leczenie farmakologiczne lub NTZ warto wspierać terapią poznawczo-behawioralną i pomocą psychologiczną.

• Czy rzucając palenie, zawsze tyję?

Jest to częste zjawisko, jednak rzucenie palenia nie musi oznaczać tycia. Jak przestać palić i nie przytyć? Warto postawić na aktywność fizyczną, zadbać o właściwą dietę i odpowiednie nawodnienie, a zamiast papierosa wybrać zdrową przekąskę.

• Co pomaga w rzuceniu palenia?

Co na rzucenie palenia? Poza lekami i wsparciem psychologicznym, dobrze jest zacząć praktykować różnego rodzaju techniki radzenia sobie ze stresem i zadbać o regularną aktywność fizyczną. Z całą pewnością pomocne będzie również skorzystanie z porad specjalistów z ośrodka uzależnień.

• Czy tabletki na rzucenie palenia są na receptę?

Niektóre tabletki na rzucenie palenia dostępne są na receptę, inne kupimy bez recepty. Zawsze jednak, rozpoczynając walkę z nałogiem, warto skonsultować się z lekarzem, który pomoże nam dobrać odpowiednią terapię.

• Ile kosztuje terapia na rzucenie palenia?

Koszt leczenia uzależnienia nikotynowego zależy od wybranej metody rzucenia palenia i może wahać się do kilkudziesięciu do nawet kilku tysięcy złotych.

Jak rzucić palenie papierosów? Podsumowanie

Rzucenie palenia to ważna decyzja, która może mieć ogromne znaczenie dla naszego zdrowia. Co na rzucenie palenia? Aby skutecznie walczyć z nałogiem warto podejść do tematu holistycznie. Rozpocznijmy od diagnostyki stopnia uzależnienia, skorzystajmy z dobranej przez lekarza farmakoterapii i wsparcia psychologicznego. Zadbajmy o zdrową dietę, odpowiednie nawodnienie i aktywność fizyczną. Pamiętajmy, że nawet jeżeli pierwsza czy kolejna próba skończy się niepowodzeniem, nie oznacza to porażki. Każde kolejne podejście zwiększa szanse do trwałego zerwania z nałogiem.