Modzele a odciski – czym się różnią i jak usunąć zrogowacenia stóp?

Bolesne zgrubienia na stopach to problem, z którym mierzy się wiele osób. Czasami jednak trudno nam określić, czy mamy do czynienia z modzelem, czy z odciskiem. Wbrew pozorom większość zgrubień na stopach to właśnie modzele. Właściwe rozpoznanie zmiany jest ważne dla skutecznej terapii. Podpowiadamy, czym różnią się odciski od modzeli, jak usunąć nagniotka w domu, co sprawdzi się na modzele, a co na nagniotki.

Modzele – charakterystyka i objawy hiperkeratozy

Modzele a odciski to problem, który często budzi wątpliwości. Jak rozpoznać modzel? Od odcisku modzel różni się przede wszystkim wyglądem. Modzel jest zazwyczaj większy, ma rozlany, owalny kształt. Często przybiera kremowy, żółty lub szary kolor. Nie ma rdzenia i co do zasady nie powoduje bólu, a jedynie uczucie pieczenia lub dyskomfort podczas długiego chodzenia. Bolesność może pojawić się natomiast w razie pęknięcia modzeli oraz przy ich dużym nagromadzeniu.

Modzele to zrogowacenia skóry, które wynikają z jej intensywnej obrony przed tarciem lub uciskiem. Niekiedy ich powstawanie ma związek z chorobami i schorzeniami, np. deformacjami stóp.

Modzele i odciski to wybrane z objawów hiperkeratozy, czyli nadmiernego rogowacenia naskórka. Inne typowe dla hiperkeratozy symptomy to rogowacenie okołomieszkowe, suchość i łuszczenie się skóry, swędzenie, pieczenie lub ból czy też zgrubienia pod płytką paznokcia.

Najczęstsze lokalizacje powstawania modzeli

Zrogowacenia na stopach w postaci modzeli powstają w miejscu przewlekłego ucisku. Najczęściej są to krawędzie i podeszwy stóp, w tym głównie przodostopie, okolice pięt oraz palce – wierzchnia część stawów i boczne powierzchnie małego palca oraz palucha.

Nacisk i tarcie, w wyniku których tworzą się modzele, to najczęściej efekt niedopasowanego obuwia – zbyt małych lub za dużych butów, butów na wysokim obcasie czy ze zbyt cienką podeszwą. Na powstawanie modzeli bardziej narażone są osoby z płaskostopiem, stopą wydrążoną, palcami młotkowatymi, neuropatią czy wadami postawy, a także nadwagą i otyłością.

Odciski (nagniotki) z rdzeniem – charakterystyka

Odciski, czyli inaczej nagniotki, to zazwyczaj niewielkie, ale wyraźne zgrubienia z bolesnym jądrem. Centralny, twardy rdzeń odcisku (korzeń odcisku) to czop zrogowaciałego naskórka wnikający w głąb skóry. Może on uciskać zakończenia nerwowe. Stąd charakterystyczny ból odcisku przy ucisku pionowym. Odciski są mniejsze niż modzele i bardziej ograniczone.

Lokalizacje i przyczyny powstania odcisku z korzeniem

Podobnie jak modzele, tak i odciski powstają w miejscach nadmiernego ucisku i tarcia. Głównie więc tworzą się na dłoniach i stopach, a dokładniej na podeszwach stóp (piętach, okolicach poduszek i na krawędziach), na palcach (grzbietach, opuszkach, wałach paznokciowych) i przestrzeniach między palcami. Najczęściej jest to skutek chodzenia w nieodpowiednim obuwiu – zbyt ciasnym, wąskim lub sztywnym, a także różnego rodzaju deformacji stóp.

Jak odróżnić modzel od odcisku? Prosta checklista

Odróżnienie modzela od odcisku jest ważne z punktu widzenia leczenia. Czym różnią się modzele od odcisków? W rozpoznaniu zmiany może pomóc prosta checklista.

MODZELE A ODCISKI

Modzele:

• pieczenie, dyskomfort, brak bólu,
• żółty, kremowy lub szarawy kolor,
• duży płaski, owalny kształt o nieostrych granicach,
• brak korzenia, jądra,
• szerokie zgrubienie naskórka,
• najczęściej występuje na podeszwie stóp (śródstopie, pięty).

Odciski:

• ostry, punktowy ból występujący szczególnie przy nacisku na rdzeń,
• w kolorze skóry z białym jądrem,
• mały, okrągły lub klinowy z wyraźną granicą,
• twardy rdzeń wnikający głęboko w skórę,
• najczęściej pojawia się na podeszwach stóp, między palcami, wałach okołopaznokciowych i stawach palców.

Domowe i apteczne metody usuwania zgrubień

Jak usunąć modzele i odciski w domu? Domowe i apteczne metody usuwania zgrubień polegają przede wszystkim na zmiękczaniu i nawilżaniu skóry.

W zmiękczaniu skóry pomoże moczenie stóp w wodzie z sodą oczyszczoną, solą Epson, olejkiem rycynowym czy szarym mydłem. Po kąpieli przydany będzie pilnik lub pumeks do stóp. Ważne jednak, by ścierać naskórek delikatnie i nie korzystać z nazbyt ostrych narzędzi. Ostatni krok to nawilżanie.

W aptekach i drogeriach znajdziemy różnego rodzaju kremy na odciski i modzele. Dobrze sprawdzą się preparaty z mocznikiem, alantoiną, witaminami A i E oraz kwasem salicylowym. Kwas salicylowy na odciski sprzyja zmiękczaniu, rozpulchnianiu i złuszczaniu zrogowaciałego naskórka. Plastry z kwasem salicylowym mogą zawierać także kwas mlekowy, który dodatkowo pomaga utrzymać odpowiedni poziom nawilżenia skóry.

Bezpieczne stosowanie plastrów na odciski

Plastry na odciski z kwasem salicylowym stosuje się miejscowo na zmianę. Należy unikać ich kontaktu ze zdrową skórą. Przed ich nałożeniem trzeba dokładnie oczyścić i osuszyć skórę. Plastrów nie wolno naklejać na rany, stany zapalne czy uszkodzoną skórę.

WAŻNE! Plastrów na odciski z kwasem salicylowym nie mogą stosować osoby z cukrzycą i zaburzeniami krążenia. Kwas salicylowy w połączeniu z typowymi dla cukrzycy objawami – słabym krążeniem i uszkodzeniami nerwów – może zwiększać ryzyko powstawania trudno gojących się ran, poważnych infekcji, a nawet owrzodzeń i tzw. stopy cukrzycowej. Kobiety w ciąży przed zastosowaniem plastrów na odciski powinny skonsultować się z lekarzem.

Kiedy należy udać się do specjalisty (podolog i chirurg)

Kiedy iść do podologa? Do specjalisty należy udać się, kiedy odciski i modzele stają się bolesne, pękają lub krwawią, a także w przypadku nawracających problemów. Pamiętajmy, że bolesne zmiany mogą zmuszać nas do zmiany sposobu chodzenia i przenoszenia ciężaru ciała na inne partie stóp. Zmiana wzorca chodu może z kolei prowadzić do powstawania kolejnych zrogowaceń, ale też powodować poważniejsze dolegliwości, np. ból kolan, bioder czy kręgosłupa.

Wkładki ortopedyczne i diagnostyka biomechaniczna

Diagnostyka biomechaniczna pomaga w dobraniu odpowiednich wkładek ortopedycznych, które poprawiają komfort chodzenia i mogą redukować nieprawidłowe obciążenie stóp i korygować ich ustawienie. Komputerowe badanie stóp u fizjoterapeuty obejmuje ocenę postawy, sposobu chodu i biomechanikę stopy. Indywidualnie dobrane wkładki wspierają redukcję nacisku na obszary dotknięte deformacją i mogą przynieść ulgę m.in. przy haluksach czy płaskostopiu.

Modzele odciski a inne zmiany skórne krótki przegląd

Zdarza się, że modzele i odciski bywają mylone z kurzajkami. O ile modzele i odciski to zrogowacenia mechaniczne, o tyle kurzajki to brodawki wirusowe wywoływane przez wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Mają szorstką, grudkowatą powierzchnię z widocznymi czarnymi punktami – skrzepniętymi naczyniami krwionośnymi. Kurzajki na stopach mogą tworzyć skupiska i wywoływać ból podczas chodzenia.

FAQ Najczęściej zadawane pytania

• Czy bolesne odciski wymagają wizyty u lekarza?

Tak, bolesne odciski wymagają konsultacji lekarskiej. Po pomoc możemy udać się do podologa, dermatologa, chirurga lub lekarza rodzinnego, szczególnie gdy bolesnym odciskom towarzyszy zaczerwienienie i obrzęk albo ropnienie.

• Czy modzele bolą w trakcie usuwania?

Usuwanie modzeli u podologa to najczęściej bezbolesny zabieg, ponieważ praca odbywa się na martwym naskórku.

• Jak zapobiegać powstawaniu modzeli i odcisków?

Profilaktyka polega na noszeniu dobrze dopasowanego, wygodnego obuwia i dbaniu o higienę stóp oraz ich regularnym nawilżaniu, a także delikatnym usuwaniu zrogowaceń.

• Czy można wyciąć odcisk samodzielnie?

Nie zaleca się samodzielnego wycinania odcisków. Podolog posiada odpowiednie narzędzia, wiedzę i doświadczenie, które mogą zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność zabiegu.

• Jak wygląda odcisk z korzeniem?

Odcisk z korzeniem to niewielkie zgrubienie w kolorze skóry, często z białym centralnym punktem, czyli czopem rogowym. Może mieć okrągły, owalny lub klinowy kształt. Jest bolesny przy nacisku z góry.

Nagniotki a odciski i modzele na stopach – leczenie, diagnoza, profilaktyka. Podsumowanie

Problem zrogowaceń na stopach najczęściej dotyczy modzeli i odcisków. Leczenie powinno być dopasowane do rodzaju zmiany. Pomóc mogą domowe sposoby, ale i produkty apteczne – plastry, kremy i maści na modzele i odciski. W przypadku bolesnych i nawracających zmian warto skonsultować się ze specjalistą. Pamiętajmy też, że właściwa pielęgnacja stóp i wyeliminowanie przyczyn nadmiernego ucisku to podstawa w zapobieganiu nawrotom zrogowaceń.