Podkolanówki i pończochy uciskowe - jak dobrać właściwy rozmiar i stopień kompresji?

Kompresjoterapia jest jedną z podstawowych, niefarmakologicznych metod wspomagania leczenia chorób żylnych kończyn dolnych. Polega na stosowaniu specjalistycznych wyrobów uciskowych, które wywierają kontrolowany nacisk na nogę, wspierając prawidłowy przepływ krwi w obrębie układu krążenia. Skuteczność tej metody w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ), żylaków czy obrzęków jest dobrze udokumentowana, jednak kluczowym warunkiem jej powodzenia pozostaje prawidłowy dobór rozmiaru i klasy ucisku. Źle dobrane podkolanówki lub pończochy mogą być nie tylko nieskuteczne, ale wręcz szkodliwe.

Wskazania i przeciwwskazania do kompresjoterapii

Wyroby uciskowe stosowane są w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń naczyniowych. Najczęstsze wskazania obejmują żylaki kończyn dolnych, obrzęki pochodzenia żylnego i limfatycznego, uczucie ciężkości nóg, a także zakrzepicę żylną – zarówno w fazie leczenia, jak i rekonwalescencji. Kompresjoterapia bywa również zalecana u kobiet ciężarnych, gdy rosnąca macica utrudnia odpływ krwi żylnej, nasilając uczucie ciężkości nóg w ciąży.

Nie każdy pacjent może jednak stosować wyroby uciskowe. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami są m.in. zaawansowana miażdżyca tętnic kończyn dolnych, ciężka neuropatia cukrzycowa, ostre stany zapalne skóry oraz nieleczona niewydolność serca. W takich przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem, najlepiej angiologiem lub flebologiem.

W niektórych przypadkach pomocne mogą być preparaty wzmacniające pracę serca.

Klasy ucisku (CCL) i ich zastosowanie medyczne

Jak dobrać podkolanówki na żylaki? Stopień ucisku wyrobów kompresyjnych wyrażany jest w milimetrach słupa rtęci (mmHg) i klasyfikowany według międzynarodowych klas ucisku (CCL).

• CCL 1 (I klasa ucisku): ok. 15–23 mmHg - stosowana profilaktycznie przy uczuciu ciężkości nóg, skłonności do obrzęków, długotrwałym siedzeniu lub staniu, w podróżach oraz we wczesnych objawach niewydolności żylnej.
• CCL 2 (II klasa ucisku): ok. 23–34 mmHg - zalecana w leczeniu żylaków, przewlekłej niewydolności żylnej (PNŻ), po epizodach zakrzepicy oraz w ciąży, wymaga konsultacji lekarskiej lub farmaceutycznej.
• CCL 3 (III klasa ucisku): ok. 35–45 mmHg - stosowana w ciężkiej PNŻ, nasilonych obrzękach, zmianach troficznych skóry oraz po zabiegach chirurgicznych, dobór wyłącznie pod kontrolą lekarza.
• CCL 4 (IV klasa ucisku): ≥ 46 mmHg - przeznaczona do leczenia zaawansowanego obrzęku limfatycznego i bardzo ciężkich zaburzeń odpływu żylno-limfatycznego, stosowana wyłącznie na zlecenie specjalisty.

Różnica między I a II stopniem kompresji

Podstawowa różnica dotyczy siły nacisku i wskazań medycznych. CCL 1 działa głównie zapobiegawczo i poprawia komfort codziennego funkcjonowania. Ta klasa produktów może być stosowania przy uczuciu zmęczenia nóg lub w długiej podróży.

Natomiast CCL 2 wywiera terapeutyczny ucisk, wspierając cofanie się obrzęków i poprawę pracy zastawek żylnych, dlatego bywa stosowana przy żylakach lub zakrzepicy - częstych problemach układu krążenia. To właśnie w tej klasie dostępne są m.in. podkolanówki uciskowe 2 stopnia męskie oraz podkolanówki uciskowe 2 stopnia cienkie do noszenia na co dzień.

Przewodnik krok po kroku: Jak prawidłowo zmierzyć nogę?

Prawidłowy pomiar to podstawa, jeśli zastanawiasz się, jak dobrać podkolanówki uciskowe lub jak zmierzyć nogę do pończoch uciskowych. Analizując podkolanówki uciskowe, opinie pacjentów i specjalistów, można zauważyć, że prawidłowo dobrany rozmiar oraz klasa kompresji mają kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii i komfortu codziennego noszenia.

Kiedy i jak mierzyć?

Kluczowe punkty pomiarowe

W kontekście wyboru wyrobów uciskowych często pojawia się dylemat pończochy a rajstopy, który zależy przede wszystkim od lokalizacji dolegliwości oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Pończochy sprawdzają się przy problemach ograniczonych do łydek lub ud, natomiast rajstopy obejmują także okolice miednicy i dolnej części brzucha. Zagadnienie pończochy a rajstopy warto omówić z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać wyrób zapewniający optymalny efekt terapeutyczny i komfort noszenia.

Podkolanówki uciskowe - jak dobrać rozmiar?

Najważniejszym miejscem jest obwód nad kostką (cB) – punkt największej kompresji. Dodatkowo mierzy się obwód łydki (cC), pod kolanem (cD) oraz uda (cF lub cG), w zależności od rodzaju wyrobu. Na podstawie tych danych dobiera się odpowiednią pozycję w tabeli rozmiarów pończoch uciskowych.

Rodzaje produktów uciskowych i ich przeznaczenie

Jak nosić pończochy uciskowe i jak dobrać odpowiedni produkt do swoich dolegliwości? Podkolanówki uciskowe obejmują stopę i łydkę, dlatego są najczęściej wybierane przy żylakach podudzia. Pończochy na żylaki sprawdzają się, gdy zmiany obejmują udo, natomiast rajstopy polecane są przy obrzękach w okolicy pachwin lub miednicy. Dostępne są modele z otwartymi lub zamkniętymi palcami, a także warianty damskie i męskie, dostosowane do anatomii.

Instrukcja zakładania i zdejmowania wyrobów uciskowych

Zakładanie pończoch uciskowych wymaga zastosowania się do kilku zasad. Wyroby uciskowe należy zakładać rano, jeszcze przed wstaniem z łóżka lub bezpośrednio po nim, zanim pojawi się obrzęk. 

Ważne są także inne instrukcje, jak ubierać pończochy uciskowe. Materiał trzeba równomiernie rozłożyć na nodze, unikając fałd i skręceń. W razie trudności pomocne są specjalne rękawice lub przyrządy do zakładania. Zdejmowanie zaleca się na noc, aby skóra mogła odpocząć. Podobne należy postępować, jeśli zastanawiasz się, jak zakładać podkolanówki uciskowe.

FAQ Najczęściej zadawane pytania

Czy można nosić jedną pończochę uciskową?

Tak, jeśli dolegliwości dotyczą tylko jednej kończyny i takie zalecenie wydał lekarz. Ważne jednak, aby wiedzieć wtedy, jak założyć pończochę uciskową. W pozostałych przypadkach zwykle rekomenduje się noszenie wyrobów uciskowych na obie nogi w celu zachowania prawidłowej hemodynamiki.

Jak zakładać pończochy uciskowe, aby ich nie uszkodzić?

Pończochy należy zakładać rano, na suchą skórę, stopniowo je rozwijając bez ciągnięcia za górną krawędź; warto zdjąć biżuterię i w razie potrzeby użyć specjalnych rękawic lub przyrządów do zakładania.

Czy można prać produkty uciskowe w pralce?

Tak, większość wyrobów można prać w pralce w niskiej temperaturze, w delikatnym programie i bez płynów zmiękczających, zgodnie z zaleceniami producenta.

Jak często wymieniać podkolanówki uciskowe?

Zwykle co około 6 miesięcy regularnego użytkowania, ponieważ z czasem materiał traci swoje właściwości kompresyjne.

Czy podkolanówki uciskowe pomagają na obrzęk limfatyczny?

Mogą wspierać redukcję obrzęku, jednak w przypadku obrzęku limfatycznego konieczna jest konsultacja ze specjalistą, który dobierze odpowiedni rodzaj i stopień kompresji.

Jak dobrać pończochy uciskowe i podkolanówki - podsumowanie

Odpowiednio dobrane podkolanówki lub pończochy uciskowe stanowią skuteczne wsparcie leczenia chorób żylnych i realnie wskazują, jak minimalizować uczucie ciężkich nóg. W razie wątpliwości dotyczących rozmiaru, klasy ucisku czy sposobu użytkowania warto skonsultować się z farmaceutą lub specjalistą Melisa.pl, aby terapia była bezpieczna i przynosiła oczekiwane efekty.