Wymaz z gardła – cena, przebieg, wyniki

Ból gardła, trudności w połykaniu czy nawracające infekcje mogą mieć różne przyczyny. Mogą wynikać z niegroźnych infekcji wirusowych, ale mogą też być wywoływane przez zakażenia bakteryjne. Jednym z badań, które pozwala ustalić źródło problemu, jest wymaz z gardła. Dowiedz się, kiedy warto je wykonać, jak przebiega i jak się do niego przygotować.

Kiedy warto zrobić wymaz z gardła?

Wykonanie wymazu z gardła najczęściej zalecane jest po wystąpieniu pierwszych objawów sugerujących infekcję bakteryjną albo grzybiczą w obrębie gardła lub migdałków. Główne wskazania do wymazu z gardła to:

• silny ból gardła utrzymujący się przez kilka dni,
• trudności w połykaniu,
• zaczerwienienie gardła,
• ropne naloty na migdałkach,
• powiększone węzły chłonne szyi,
• wysoka gorączka.

Badanie bywa szczególnie pomocne, gdy objawy są nasilone lub nawracają. Pozwala bowiem ustalić dokładną przyczynę dolegliwości i potwierdzić ewentualną obecność konkretnych drobnoustrojów. Lekarz może zlecić wymaz z gardła również wtedy, gdy dotychczasowe leczenie nie przynosi oczekiwanych efektów. Zdarza się również, że badanie wykonuje się u osób z częstymi stanami zapalnymi gardła czy z obniżoną odpornością, a także wtedy, gdy istnieje ryzyko nosicielstwa zakaźnych drobnoustrojów.

Po co robić wymaz z gardła?

Wymaz z gardła jest badaniem diagnostycznym. Wykonuje się go w celu wykrycia drobnoustrojów odpowiedzialnych za infekcje górnych dróg oddechowych. Dzięki badaniu możliwe jest zidentyfikowanie patogenów obecnych na błonie śluzowej gardła. Pozwala to ustalić przyczynę stanu zapalnego i dobrać odpowiednie leczenie.

Co wykrywa wymaz z gardła? Za sprawą analizy laboratoryjnej możliwe jest określenie, jakiego typu patogeny odpowiadają za objawy, których doświadczamy – czy są to bakterie, grzyby, czy inne mikroorganizmy chorobotwórcze.

Wymaz z gardła na paciorkowce

Podejrzenie zakażenia paciorkowcami to jedna z najczęstszych przyczyn, dla których zlecany jest wymaz z gardła. Paciorkowce mogą odpowiadać za różnego rodzaju infekcje gardła, w tym za anginę. Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych charakteryzuje się silnym bólem gardła, wysoką gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych oraz nalotem na migdałkach. Na podniebieniu chorego mogą pojawić się wybroczyny, a jego język może przybrać kolor malinowy. Wymaz z gardła pozwala przede wszystkim odróżnić anginę bakteryjną od infekcji wirusowej.

Wymaz z gardła na bakterie i grzyby

Zapalenie gardła, choć niezwykle rzadko, może być wywołane również przez inne bakterie niż paciorkowce grupy A, C i G. Wymaz z gardła pozwala je wykryć i zidentyfikować. W przypadku podejrzenia zakażeń grzybiczych, które mogą być przyczyną grzybiczego zapalenia gardła i migdałków, wykonuje się tzw. wymaz z gardła mykologiczny.

Do czynników, które sprzyjają rozwojowi grzybicy dróg oddechowych, zalicza się terapię sterydami, antybiotykoterapię, cukrzycę, leczenie immunosupresyjne, zaburzenia hormonalne, niedobory żelaza, witaminy C lub kwasu foliowego, niedożywienie, nieprawidłową higienę jamy ustnej, uszkodzenia śluzówki czy zanieczyszczone smoczki.

Wymaz z gardła z antybiogramem

Antybiogram wykonuje się dla określenia wrażliwości bakterii wywołujących stan zapalny gardła na leki przeciwustrojowe. Podczas analizy laboratoryjnej sprawdzana jest skuteczność antybiotyków wobec zidentyfikowanego patogenu. Wymaz z antybiogramem wykonuje się z reguły w sytuacji, gdy stosowana dotychczas antybiotykoterapia nie skutkuje poprawą stanu zdrowia.

Wymaz z gardła – przygotowanie do badania

Przestrzeganie zaleceń związanych z przygotowaniem się do wymazu z gardła jest ważne dla uzyskania niezafałszowanego wyniku. Stąd też zaleca się, aby na minimum dwie godziny przed pobraniem wymazu:

• nie jeść ani nie pić,
• nie żuć gumy,
• nie palić papierosów,
• nie myć zębów pastą do zębów,
• nie stosować płynów dezynfekujących do jamy ustnej,
• nie przyjmować leków, w tym przede wszystkim tabletek do ssania, aerozoli czy syropów,
• nie wykonywać inhalacji.

Przed samym badaniem powinno się zdjąć ruchome protezy.

Jak się robi wymaz z gardła?

Wymaz z gardła polega na pobraniu materiału biologicznego z tylnej ściany gardła oraz z powierzchni migdałków. Może być wykonywany w gabinecie lekarskim, punkcie pobrań lub laboratorium. W trakcie pobierania wymazu pacjent musi otworzyć szeroko usta, a osoba wykonująca badanie przy pomocy sterylnej wymazówki, czyli wacika owiniętego na patyczek delikatnie, aczkolwiek energicznie, dotyka tylnej ściany gardła i migdałków. W ten sposób stara się zebrać jak największą ilość materiału biologicznego.

Niekiedy, szczególnie w przypadku wymazu gardła u dzieci, konieczne bywa zastosowanie szpatułki do podtrzymywania języka. Pobieranie wymazu trwa kilka sekund i nie jest bolesne. U niektórych może natomiast wywoływać odruch wymiotny.

Domowy wymaz z gardła

Domowe testy diagnostyczne mogą pomóc wstępnie ocenić możliwe podłoże infekcji. Stosuje się je m.in. dla wykrycia bakterii wywołujących anginę lub wirusów, np. wirusa grypy czy COVID-19. Dostępne w aptekach zestawy zawierają sterylną wymazówkę, próbówkę z płynem ekstrakcyjnym oraz płytkę testową. Pobieranie wymazu przebiega podobnie jak w przypadku testów laboratoryjnych.

• Należy otworzyć usta i potrzeć wymazówką o tylną ścianę gardła oraz migdałki.
• Nie wolno przy tym dotykać języka, policzków ani zębów.
• Wymazówkę umieszcza się w próbówce z płynem i pozostawia na kilka minut.
• Następnie kilka kropli próbki dodaje się do otworu lub otworów testowych na płytce.
• Po wskazanym przez producenta czasie na płytce można odczytać wynik.

Co może wyjść z wymazu z gardła? Interpretacja wyników

Prezentacja i interpretacja wyników zależą od rodzaju wykonywanego badania. Wynik dodatni badania ukierunkowanego wskazuje na obecność poszukiwanego patogenu, wynik ujemny – o jego braku. Natomiast wynik badania rozszerzonego zawiera informację o drobnoustrojach, jak również o florze fizjologicznej.

Czy wymaz z gardła jest wiarygodny?

Wymaz z gardła uznawany jest za wiarygodne badanie. Ważne jednak jest zarówno odpowiednie przygotowanie do wymazu, jak i technika pobierania materiału, a także czas transportu próbki i sposób jej przechowywania.

Ile się czeka na wynik wymazu z gardła?

Czas oczekiwania na wynik zależy od rodzaju badania. Wykonując domowe testy diagnostyczne, wynik otrzymujemy już po kilku lub kilkunastu minutach. Na wynik klasycznego badania mikrobiologicznego z reguły poczekamy od 24 do 72 godzin. Jeżeli jednak wykonujemy wymaz z gardła z antybiogramem, czas oczekiwania może wydłużyć się do kilku dni.

Ile kosztuje wymaz z gardła?

Wymaz z gardła to świadczenie zaliczane do tzw. pakietu świadczeń poradni POZ, dlatego po otrzymaniu skierowania od lekarza rodzinnego lub lekarza specjalisty możemy wykonać je bezpłatnie. Koszt badania w prywatnych laboratoriach to zwykle wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

• Jakie choroby wykrywa wymaz z gardła?

Wymaz z gardła najczęściej wykonuje się dla potwierdzenia lub wykluczenia bakteryjnych i grzybiczych infekcji gardła oraz migdałków, np. anginy paciorkowcowej, bakteryjnego zapalenia gardła czy zakażenia grzybiczego.

• Jak przygotować się do badania wymazu z gardła?

Przed pobraniem wymazu najlepiej nie jeść ani nie pić. Nie należy również myć zębów i przyjmować leków (szczególnie na gardło). Powinno się unikać płukania jamy ustnej płynami dezynfekującymi.

• Jak pobrać wymaz z gardła w domu?

Wykonując domowy test diagnostyczny z wymazu z gardła, należy szeroko otworzyć usta i delikatnie potrzeć załączoną wymazówką tylną ścianę gardła oraz migdałki. Należy uważać przy tym, by nie dotknąć policzków, języka czy zębów.

• Czy na wynik badania z wymazu z gardła długo się czeka?

Wyniki badań laboratoryjnych z wymazu z gardła najczęściej dostępne są po 1-3 dniach. Czas ten może być dłuższy w przypadku badania z antybiogramem.