Zakażenia układu moczowego u mężczyzn – profilaktyka i skuteczne leczenie

Zakażenia układu moczowego (ZUM) to problem, który znacznie częściej dotyka kobiet, ale przytrafia się również panom. Zwykle infekcja dróg moczowych u mężczyzn ma cięższy przebieg i wiąże się z większym ryzykiem powikłań. Jak diagnozować ZUM u mężczyzn? Jak skutecznie leczyć i zapobiegać zakażeniom dróg moczowych w tej grupie pacjentów?

Zakażenia układu moczowego u mężczyzn – epidemiologia

Szacuje się, że 12% mężczyzn doświadcza chociaż raz w życiu epizodu zakażenia układu moczowego. Niemniej jednak biorąc pod uwagę wszystkie zachorowania u osób dorosłych, ZUM dotyczy jedynie 19% mężczyzn i aż 81% kobiet. Różnica ta zaciera się w przypadku mężczyzn i kobiet po 60. roku życia. Częstość zachorowań u mężczyzn zwiększa się wraz z wiekiem, co wiąże się z wieloma zmianami w układzie moczowym predysponującymi do rozwoju zakażenia.

Infekcja dróg moczowych u mężczyzn - przyczyny i czynniki ryzyka

Do rozwoju zakażenia układu moczowego najczęściej dochodzi drogą wstępującą. Oznacza to, że drobnoustroje chorobotwórcze przedostają się z okolic odbytu przez cewkę moczową do wyższych odcinków układu. Warto zaznaczyć, że drogi moczowe fizjologicznie powinny pozostać jałowe. Najczęstszym patogenem odpowiedzialnym za rozwój infekcji jest Escherichia coli, jednak u mężczyzn częściej niż u kobiet obserwuje się zakażenia o bardziej złożonej etiologii, w przypadku których znaczenie mają takie czynniki ryzyka jak:

• Choroby prostaty – gruczoł krokowy odgrywa ważną rolę w ochronie przed zakażeniami dzięki wydzielinie o właściwościach przeciwbakteryjnych, zaburzenia jej funkcji zwiększają ryzyko infekcji,
• Wiek powyżej 50 lat – co ma związek z częstszym występowaniem chorób prostaty,
• Utrudniony odpływ moczu i jego zaleganie – sprzyja namnażaniu bakterii, może mieć związek z łagodnym rozrostem prostaty, zwężeniem cewki moczowej, czy zaburzeniami czynności pęcherza,
• Niewystarczające nawodnienie – prowadzi do zagęszczenia moczu,
• Cewnikowanie dróg moczowych – narusza naturalne bariery ochronne, co znacząco zwiększa ryzyko zakażenia,
• Kamica układu moczowego – złogi mogą utrudniać przepływ moczu, stanowić miejsce przylegania bakterii, powodować mikrouszkodzenia nabłonka dróg moczowych,
• Obniżona odporność – sprzyja zakażeniom, w tym rozwojowi ZUM,
• Choroby przewlekłe (np. cukrzyca),
• Brak odpowiedniej higieny intymnej,
• Częste hospitalizacje.

Zapalenie pęcherza u mężczyzny - objawy

Objawy zakażenia układu moczowego u mężczyzn i kobiet są podobne. Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości w przebiegu ZUM należą:

• ból i pieczenie podczas oddawania moczu
• częstomocz – potrzeba oddawania moczu może pojawiać się nawet co kilkanaście minut, co więcej mimo skorzystania z toalety chory nie odczuwa ulgi,
• nagłe, trudne do powstrzymania parcie na mocz – znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie,
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza – objaw ten jest szczególnie nasilony przy współistniejącym łagodnym rozroście prostaty,
• ból w podbrzuszu i okolicy krocza, może również promieniować do dolnej części pleców,
• zmiany w wyglądzie moczu – m.in. jego zmętnienie, a niekiedy również jego intensywny i mało przyjemny, specyficzny zapach.

Powyższe objawy są typowe dla infekcji obejmującej dolne drogi moczowe. Jeśli dodatkowo pojawią się gorączka, dreszcze, osłabienie, nudności, może to świadczyć, że doszło do powikłań i rozwoju chociażby odmiedniczkowego zapalenia nerek. Taki stan wymaga pilnej konsultacji lekarskiej, niezależnie czy infekcja występuje u kobiet, czy u mężczyzn. Do lekarza należy zgłosić się również gdy objawy ZUM nasilają się mimo wdrożenia leczenia zachowawczego, występuje krwiomocz oraz kiedy pacjent boryka się z częstymi nawrotami infekcji.

W przebiegu zakażenia dróg moczowych u mężczyzn mogą pojawić się również bardziej typowe dla nich, zależne od płci objawy dodatkowe:

• ból w okolicy prostaty,
• trudności w rozpoczęciu mikcji,
• osłabiony strumień moczu.

Nie wolno ich lekceważyć. W przeciwieństwie do kobiet, zapalenie pęcherza u mężczyzn rzadko ma charakter niepowikłany. Dolegliwości te mogą być pierwszym sygnałem poważniejszych problemów zdrowotnych, tj. choroby prostaty, kamica układu moczowego, zaburzenia odpływu moczu.

Jak leczyć ZUM u mężczyzn?

Zapalenie pęcherza u mężczyzn częściej wymaga odpowiedniej diagnostyki. W pierwszej kolejności wykonywane jest badanie moczu. W pobranej próbce oznacza się obecność bakterii oraz wykonuje antybiogram, który pozwala dobrać najbardziej skuteczny antybiotyk. Leczenie niepowikłanego ZUM u mężczyzn powinno trwać odpowiednio długo, o czym decyduje lekarz. Zbyt krótka farmakoterapia może doprowadzić do rozwoju powikłań w postaci przewlekłego zapalenia stercza, a także skutkować wykształceniem oporności patogenów na zastosowaną terapię. Lekarz ordynuje zwykle jako lek pierwszego rzutu preparat zawierający nitrofurantoinę (w Polsce pokrewną chemicznie furazydynę), połączenie trimetoprimu z sulfametoksazolem bądź fosfomycynę. Jeśli farmaceutyki te okażą się nieskuteczne, bądź występują przeciwwskazania do ich zastosowania, w leczeniu ZUM stosować można również antybiotyki β-laktamowe i fluorochinolony. W określonych przypadkach do leczenia włącza się antybiotyk, którego skuteczność potwierdza antybiogram uzyskany na podstawie badania moczu.

W przypadku mężczyzn niezwykle ważne jest leczenie choroby podstawowej, która doprowadziła do zakażenia. Może ono obejmować terapię chorób prostaty, usunięcie kamieni z dróg moczowych, czy leczenie zwężeń dróg moczowych. Bez eliminacji przyczyny infekcja może nawracać.

Leki roślinne na drogi moczowe dla mężczyzn

Ogromne znaczenie w terapii ZUM u mężczyzn ma leczenie wspomagające, w które wpisuje się fitoterapia. Może ona wspierać działanie antybiotyku, łagodzić objawy, jak i zmniejszać ryzyko nawrotów. Leki roślinne stosowane w zakażeniach dróg moczowych wykazują zwykle wielokierunkowe działanie, m.in. ograniczają przyleganie bakterii do nabłonka dróg moczowych, utrudniając tym samym kolonizację dróg moczowych przez patogeny, wspierają naturalne mechanizmy obronne układu moczowego, działają moczopędnie, przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Dlatego też można sięgać po nie już przy pierwszych łagodnych objawach infekcji, przy jednoczesnym uważnym obserwowaniu stanu zdrowia pacjenta. Leki roślinne na ZUM u mężczyzn posiadają ponadto dobry profil bezpieczeństwa, a co więcej podczas ich stosowania występuje mniejsze ryzyko rozwoju antybiotykooporności.

Leki na zakażenie układu moczowego o działaniu wspomagającym to m.in. Urosept 30 tabletek* i Urosept 60 tabletek*. Zawarte w nich ziołowe ekstrakty i ich przetwory kompleksowo wspomagają zdrowie dróg moczowych, co sprawdza się zarówno w jako wsparcie leczenia, jak i w profilaktyce. Jakie zioła na drogi moczowe zawiera Urosept?

• Liść borówki brusznicy – zmniejsza stan zapalny w obrębie dróg moczowych i działa odkażająco,
• Liść brzozy – wykazuje działanie moczopędne, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne oraz regenerujące,
• Korzeń pietruszki – działa silnie antyoksydacyjnie,
• Naowocnia fasoli – działa moczopędnie, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego,
• Koszyczek rumianku – wykazuje bardzo szerokie działanie, m.in. przeciwzapalne i regenerujące na nabłonek dróg moczowych.

Ważnym w profilaktyce zakażeń dróg moczowych surowcem roślinnym, szczególnie w kontekście nawracających infekcji, jest liści pokrzywy. Można sięgać po niego np. w formie ziołowej herbatki – Pokrzywa fix 30 saszetek. 

Nawracające zakażenia dróg moczowych u mężczyzn stanowią znaczący problem kliniczny, szczególnie u starszych panów, wymagający kompleksowego podejścia diagnostyczno-terapeutycznego. W przeciwieństwie do kobiet, infekcje w tej grupie pacjentów rzadko mają charakter niepowikłany, dlatego ogromne znaczenie ma nie tylko właściwie dobrana antybiotykoterapia, ale także identyfikacja i leczenie podstawowej przyczyny infekcji, która może mieć związek z chorobami prostaty, czy zaburzeniami odpływu moczu. Ważnym elementem postępowania jest również profilaktyka, obejmująca odpowiednie nawodnienie, higienę oraz unikanie alkoholu i kofeiny. Coraz większą rolę odgrywają także preparaty roślinne, które wspierają leczenie, łagodzą objawy i pomagają ograniczyć ryzyko nawrotów. Połączenie tych działań pozwala na lepszą kontrolę zakażeń oraz poprawę jakości życia pacjentów.

*UROSEPT® tabletka drażowana produkt złożony Wskazania do stosowania: Urosept jest lekiem o łagodnym działaniu moczopędnym. Stosowany jest pomocniczo w zakażeniach układu moczowego i w kamicy dróg moczowych. Podmiot odpowiedzialny: Poznańskie Zakłady Zielarskie Herbapol S.A. w Poznaniu Dostępne opakowania: 30 tabletek, 60 tabletek

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.