Zapalenie pęcherza w sezonie letnim – jak je rozpoznać i co robić?

Infekcje dróg moczowych mogą występować przez cały rok, jednak w okresie letnim ryzyko ich pojawienia się wyraźnie wzrasta. Wysokie temperatury, zmiany codziennych nawyków związane z podróżami oraz częstsze korzystanie z kąpieli w jeziorach, morzu czy basenach sprzyjają rozwojowi zapalenia pęcherza. Co istotne, dolegliwości te mogą pojawić się także u osób, które wcześniej nie miały z nimi do czynienia lub doświadczały ich bardzo rzadko [1].

Skąd bierze się zapalenie pęcherza latem?

Przyczyną infekcji dolnych dróg moczowych są bakterie, najczęściej Escherichia coli, które dostają się do pęcherza przez cewkę moczową i namnażają się w jego wnętrzu, czego konsekwencją jest zapalenie pęcherza i jego objawy. Latem pojawia się jednak szereg czynników sprzyjających temu schorzeniu [2,3].

Jednym z najważniejszych aspektów jest odwodnienie. Wysoka temperatura powoduje intensywniejsze pocenie się. Jeśli nie uzupełniamy płynów, mocz staje się bardziej zagęszczony. W takiej sytuacji drogi moczowe są gorzej „przepłukiwane”, co sprzyja środowisku rozwoju bakterii [4].

Pewne znaczenie odgrywa noszenie wilgotnych ubrań, np. stroju kąpielowego i przebywanie w basenach, pływanie w morzu czy jeziorze. Ciepłe i wilgotne środowisko są korzystne dla namnażania drobnoustrojów. Dodatkowo kąpiele w zbiornikach wodnych czy długie przebywanie w mokrym kostiumie mogą zwiększać ryzyko przenikania bakterii w okolice cewki moczowej [5].

Nie bez wpływu na nasz organizm pozostają też zmiany codziennych nawyków, rutyny, które zachodzą, gdy przemieszczamy się, podróżujemy, zmieniamy nasz codzienny plan dnia, korzystamy z publicznych toalet, a także rzadziej opróżniamy pęcherz, np. podczas długich podróży samochodem czy w trakcie aktywności na świeżym powietrzu. Wstrzymywanie oddawania moczu sprzyja namnażaniu bakterii w pęcherzu [6].

Jak rozpoznać objawy zapalenia pęcherza?

Zapalenie pęcherza rozwija się na ogół szybko i daje charakterystyczne objawy. Wśród najczęstszych objawów zapalenia pęcherza wymienia się:

• pieczenie lub ból podczas oddawania moczu,
• częste parcie na pęcherz i oddawanie niewielkich ilości moczu,
• dyskomfort odczuwany w okolicy podbrzusza [7].

U niektórych osób może pojawić się także krew w moczu lub stan podgorączkowy. Warto pamiętać jednak, że nasilone objawy, takie jak wysoka gorączka, dreszcze czy ból w okolicy pleców, mogą świadczyć o infekcji górnych dróg moczowych i wymagają pilnej konsultacji lekarskiej [8].

Co można zrobić przy pierwszych objawach zapalenia pęcherza?

W łagodnych przypadkach może rozpocząć działanie jeszcze przed wizytą u lekarza. Kluczowe znaczenie ma zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, gdyż regularne picie wody zwiększa objętość moczu i pomaga usuwać bakterie z dróg moczowych [4,9].

Korzystnie jest w takiej sytuacji sięgnięcie po leki roślinne. Są to na ogół złożone produkty lecznicze, zawierające kilka surowców roślinnych, jak np. ziele tysiącznika, korzeń lubczyku, liście rozmarynu. Złożone leki roślinne dzięki kilku składnikom wykazują wielokierunkowe działanie, np. przeciwzapalne, rozkurczowe, moczopędne oraz inne działania. Dzięki temu mogą pomóc łagodzić pieczenie i ból, które pojawiają się przy zapaleniu pęcherza oraz poprzez działanie moczopędne wspomagać oddawanie moczu [10].

Jak można zmniejszyć ryzyko infekcji układu moczowego podczas wakacji?

W okresie letnim warto wprowadzić kilka prostych zasad, które przyczynią się obniżenia ryzyka infekcji układu moczowego.

Należą do nich:

• picie co najmniej 1,5–2 litrów wody dziennie,
• nieprzebywanie zbyt długo w mokrym stroju kąpielowym,
• oddawanie moczu regularnie i niewstrzymywanie mikcji,
• dbałość o codzienną, delikatną higienę intymną,
• wybieranie przewiewnej, najlepiej bawełnianej bielizny,
• oddawanie moczu po kąpieli i po stosunku.

Takie działania stanowią element profilaktyki wspierającej fizjologiczną ochronę dróg moczowych [11,12].

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Choć zapalenie pęcherza na ogół ma łagodny, niepowikłany przebieg, to konsultacja lekarska jest niezbędna wtedy, gdy:

• objawy utrzymują się dłużej niż kilka dni,
• infekcja jest nawracająca,
• pojawia się krew w moczu,
• występuje gorączka lub ból pleców,
• problem dotyczy kobiety w ciąży, dziecka, etc.

W takich sytuacjach lekarz może zlecić dodatkowe badania i zaordynować leczenie [8].

Podsumowanie

Zapalenie pęcherza w okresie letnim to częsty problem mający także swój związek z dodatkowymi czynnika sprzyjającymi, takimi jak: odwodnienie, wysoka temperatura czy zmiana rutyny w podróży. Choć objawy są zazwyczaj dość charakterystyczne, nie należy ich lekceważyć. Szybka reakcja, odpowiednie nawodnienie oraz leczenie mogą pomóc złagodzić dolegliwości. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, aby podjąć odpowiednie postępowanie.