Szczepionka na boreliozę coraz bliżej. Przełomowe wyniki badań

Borelioza pozostaje jedną z najczęstszych chorób przenoszonych przez kleszcze na półkuli północnej, a liczba zachorowań systematycznie rośnie. Mimo to od ponad 20 lat nie była dostępna szczepionka dla ludzi. Najnowsze wyniki badań wskazują jednak, że sytuacja może się wkrótce zmienić.

Skuteczność przekraczająca 70 proc.

Kandydat na szczepionkę opracowywany przez firmy Pfizer i Valneva osiągnął w badaniu III fazy skuteczność na poziomie ponad 70 proc. W analizie podstawowej wyniosła ona 73,2 proc., a w dodatkowej – 74,8 proc. w zapobieganiu potwierdzonym przypadkom boreliozy.

Choć badanie nie spełniło jednego z rygorystycznych kryteriów statystycznych, wyniki kliniczne uznano za obiecujące. Naukowcy podkreślają, że niższa liczba zakażeń w trakcie badania mogła wpłynąć na ostateczną ocenę statystyczną skuteczności.

Nietypowy mechanizm działania szczepionki

Preparat działa w odmienny sposób niż większość szczepionek. Nie zwalcza bakterii dopiero w organizmie człowieka, lecz już wcześniej – w organizmie kleszcza. Po podaniu szczepionki organizm produkuje przeciwciała przeciwko białku bakterii Borrelia. Gdy kleszcz pobiera krew, przeciwciała trafiają do jego przewodu pokarmowego i blokują możliwość przeniesienia patogenu na człowieka.

Dodatkowo szczepionka ma charakter wielowalentny, co oznacza, że chroni przed kilkoma najczęściej występującymi wariantami bakterii w Europie i Ameryce Północnej.

Bezpieczeństwo i przebieg badań

Badanie kliniczne objęło osoby od 5. roku życia i było prowadzone w regionach o wysokiej liczbie zachorowań. Uczestnicy otrzymywali cztery dawki preparatu w określonym schemacie czasowym. Dotychczasowe wyniki wskazują, że szczepionka jest dobrze tolerowana, a poważne działania niepożądane nie zostały zidentyfikowane.

Kiedy szczepionka może trafić na rynek?

Firma Pfizer zapowiada złożenie wniosków rejestracyjnych, co oznacza, że preparat może zostać dopuszczony do obrotu w najbliższych latach. Jeśli proces przebiegnie pomyślnie, szczepionka może pojawić się na rynku już wkrótce.

To istotna informacja, szczególnie w kontekście rosnącej liczby zachorowań – zarówno w Europie, jak i w Polsce, gdzie borelioza należy do najczęściej zgłaszanych chorób zakaźnych.

Profilaktyka wciąż kluczowa

Do czasu wprowadzenia szczepionki podstawą ochrony pozostaje unikanie ukąszeń kleszczy i szybkie ich usuwanie. Eksperci podkreślają jednak, że dostęp do skutecznej szczepionki może znacząco zmienić podejście do profilaktyki boreliozy i ograniczyć skalę zachorowań.