Jaki inhalator wybrać? Rodzaje inhalatorów, nebulizatorów i najważniejsze parametry

Inhalator może ułatwiać podawanie preparatów bezpośrednio do dróg oddechowych, ważny jest jednak wybór odpowiedniego urządzenia. Poszczególne modele różnią się sposobem działania, konstrukcją i wymaganiami dotyczącymi użytkowania. Sprawdź, jakie są rodzaje inhalatorów, czym różnią się od nebulizatorów oraz na co zwrócić uwagę, wybierając urządzenie dla siebie lub dziecka.

Czym jest inhalator?

Inhalator to urządzenie przeznaczone do podawania leków i preparatów drogą wziewną, czyli bezpośrednio do układu oddechowego. Umożliwia dostarczenie substancji w postaci drobnych cząstek, które wraz z wdychanym powietrzem mogą przedostać się do dróg oddechowych. Taki sposób pozwala kierować preparat bezpośrednio w miejsce jego działania, dlatego inhalatory są wykorzystywane przede wszystkim w terapii różnych dolegliwości i chorób układu oddechowego.

W zależności od rodzaju urządzenia oraz zastosowanego preparatu sposób jego uwalniania może się różnić – inhalator może wytwarzać aerozol lub umożliwiać podanie substancji w postaci suchego proszku. Poszczególne urządzenia różnią się również konstrukcją, sposobem użytkowania i wymaganiami dotyczącymi techniki wykonywania wdechu.

Inhalator a nebulizator – czym się różnią?

Inhalator i nebulizator służą do podawania preparatów drogą wziewną, jednak działają na innej zasadzie.

Inhalator jest niewielkim, przenośnym urządzeniem, które dostarcza określoną dawkę preparatu w postaci aerozolu, suchego proszku lub delikatnej mgiełki. Nebulizator natomiast przekształca płynny preparat do inhalacji umieszczony w specjalnym pojemniku w drobną mgłę, którą następnie wdycha się przez ustnik albo maskę.

Rodzaje inhalatorów – jaki wybrać?

Do podstawowych typów inhalatorów należą inhalatory ciśnieniowe, proszkowe i inhalatory miękkiej mgły. Nie ma jednego rodzaju, który można uznać za najlepszy dla każdego użytkownika.

Inhalator tłokowy (kompresowy)

Inhalator tłokowy, określany również jako kompresorowy, wykorzystuje sprężone powietrze wytwarzane przez kompresor do rozbijania płynnego preparatu na drobne cząsteczki aerozolu. Urządzenie składa się z części napędowej oraz zestawu do inhalacji, który może obejmować przewód, pojemnik na preparat i ustnik lub maskę. Ten typ urządzenia jest przeznaczony do nebulizacji, dlatego szczególnie istotne jest stosowanie w nim wyłącznie preparatów dopuszczonych do takiego sposobu podawania. Inhalatory tłokowe są zazwyczaj większe i głośniejsze od bardziej kompaktowych urządzeń, ale ich konstrukcja pozwala na wykorzystanie szerokiej gamy preparatów przeznaczonych do nebulizacji.

Inhalator siateczkowy (mesh)

Inhalator siateczkowy, nazywany także inhalatorem membranowym, wykorzystuje drgającą membranę z mikroskopijnymi otworami do wytwarzania aerozolu z płynnego preparatu. Wibracje membrany powodują przechodzenie cieczy przez otwory i powstawanie bardzo drobnej mgły przeznaczonej do wdychania. Urządzenia tego typu są zwykle niewielkie, lekkie i pracują znacznie ciszej niż modele kompresorowe. Przy wyborze konkretnego modelu trzeba jednak sprawdzić, czy producent dopuszcza stosowanie w nim danego preparatu, ponieważ nie wszystkie płyny nadają się do każdego inhalatora siateczkowego.

Inhalator ultradźwiękowy

Inhalator ultradźwiękowy wykorzystuje fale o wysokiej częstotliwości do rozbijania płynnego preparatu na drobne cząsteczki aerozolu. W porównaniu z urządzeniami kompresorowymi może działać ciszej i szybciej wytwarzać mgłę, jednak jego zastosowanie zależy od rodzaju podawanego preparatu. Nie wszystkie leki przeznaczone do inhalacji mogą być podawane za pomocą ultradźwięków, ponieważ energia wykorzystywana przez urządzenie może wpływać na właściwości niektórych substancji.

Jak wybrać najlepszy inhalator?

Przy wyborze inhalatora warto zwrócić uwagę na sposób obsługi urządzenia, wymagany sposób wykonywania wdechu oraz łatwość przygotowania kolejnej dawki. Istotnym kryterium jest również siła wdechu, ponieważ niektóre inhalatory wymagają uzyskania odpowiedniego przepływu powietrza, aby prawidłowo uwolnić preparat. Warto uwzględnić także wielkość i masę urządzenia oraz wygodę codziennego użytkowania.

Inhalator dla dziecka i dorosłego – czym się różni?

Inhalator dla dziecka nie musi różnić się samym mechanizmem działania od urządzenia stosowanego przez dorosłego, ale jego konstrukcja i sposób użytkowania powinny być dostosowane do wieku oraz możliwości dziecka.

Najmłodsi pacjenci mogą mieć trudność z wykonaniem odpowiednio skoordynowanego wdechu, dlatego przy stosowaniu inhalatora ciśnieniowego często wykorzystuje się komorę inhalacyjną (spacer), która ułatwia prawidłowe przyjęcie dawki. U niemowląt i małych dzieci może być ona wyposażona w maseczkę obejmującą nos i usta, natomiast starsze dzieci, które potrafią prawidłowo korzystać z ustnika, mogą stosować spacer bez maski.

Kiedy warto stosować inhalator?

Inhalator stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy zachodzi potrzeba podania leku bezpośrednio do dróg oddechowych. Jest to podstawowa forma leczenia m.in. astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP. Leki wziewne mogą być stosowane doraźnie, gdy pojawiają się takie objawy jak duszność, świszczący oddech, kaszel czy uczucie ucisku w klatce piersiowej, albo regularnie, aby kontrolować chorobę i ograniczać występowanie objawów. W niektórych przypadkach inhalator wykorzystuje się również przed przewidywanym wysiłkiem lub kontaktem z czynnikiem wywołującym dolegliwości, jeśli takie postępowanie zostało zalecone przez lekarza.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

• Czym różni się inhalator od nebulizatora?

Inhalator to ogólne określenie urządzenia służącego do podawania preparatów drogą wziewną. Nebulizator przekształca płynny preparat w aerozol, który następnie jest wdychany przez ustnik lub maskę.

• Jaki inhalator dla dziecka kupić?

Dla dziecka należy wybrać urządzenie dopasowane do jego wieku i umiejętności prawidłowego wykonywania wdechu. U najmłodszych dzieci pomocna może być komora inhalacyjna z maseczką. Wybór urządzenia powinien uwzględniać również rodzaj stosowanego preparatu.

• Jak często czyścić inhalator?

Elementy inhalatora mające kontakt z preparatem lub ustami należy czyścić zgodnie z instrukcją producenta. Części przeznaczone do wielokrotnego użytku powinny być regularnie myte i dokładnie suszone, aby ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia urządzenia.

• Czy inhalator nadaje się dla niemowląt?

Tak, niektóre urządzenia mogą być stosowane u niemowląt, jednak wymagają odpowiednio dobranych akcesoriów, np. maseczki. Sposób podawania preparatu powinien być dostosowany do wieku dziecka i zaleceń dotyczących konkretnego produktu.