Szczepionka na czerniaka coraz bliżej. Obiecujące wyniki dużego badania klinicznego

Eksperymentalna, spersonalizowana szczepionka oparta na technologii mRNA może stać się nowym elementem leczenia czerniaka. Wstępne wyniki badania III fazy wskazują, że terapia stosowana razem z immunoterapią wydłuża czas przeżycia bez nawrotu choroby i ogranicza ryzyko powstawania przerzutów.

Terapia skojarzona osiągnęła główny cel badania

Nad nową metodą leczenia wspólnie pracują firmy Merck i Moderna. Opracowana przez nie spersonalizowana szczepionka przeciwnowotworowa intismeran autogene jest podawana w połączeniu z pembrolizumabem – lekiem immunoterapeutycznym stosowanym w leczeniu czerniaka.

W badaniu III fazy uczestniczyło 1137 pacjentów z czerniakiem wysokiego ryzyka lub w stadium zaawansowanym, u których wcześniej chirurgicznie usunięto wykrywalne zmiany nowotworowe. Chorzy zostali losowo przydzieleni do dwóch grup – jedna otrzymywała przez około rok pembrolizumab wraz ze szczepionką, druga wyłącznie immunoterapię.

Opublikowane 19 sierpnia wstępne wyniki potwierdziły, że terapia skojarzona osiągnęła główny cel badania. W porównaniu z samym pembrolizumabem istotnie wydłużyła czas przeżycia bez nawrotu choroby oraz zmniejszyła ryzyko rozwoju przerzutów do innych części organizmu.

Personalizacja oparta na mutacjach guza

To nie pierwszy sygnał potwierdzający skuteczność tej metody. Już wyniki II fazy badań, ogłoszone w styczniu 2026 roku, wykazały, że po pięciu latach obserwacji terapia zmniejszyła ryzyko nawrotu czerniaka lub zgonu z jego powodu o 49 proc.

Szczepionka ma charakter spersonalizowany – jest przygotowywana na podstawie indywidualnego zestawu mutacji obecnych w guzie konkretnego pacjenta. Każdy nowotwór ma bowiem własny profil zmian genetycznych, nawet jeśli dotyczy tego samego typu raka.

Badacze podkreślają również korzystny profil bezpieczeństwa terapii. W trakcie badania nie odnotowano nowych działań niepożądanych związanych z leczeniem skojarzonym, a obserwowane skutki uboczne były porównywalne z tymi, które występują po powszechnie stosowanych szczepieniach.

Podstawą profilaktyki wciąż pozostaje ochrona przeciwsłoneczna i bezpieczne korzystanie z kąpieli słonecznych.