Nowy czynnik ryzyka dla wątroby. Nawet niewielkie ilości arsenu mogą zwiększać zagrożenie

Arsen obecny w wodzie pitnej i żywności może odgrywać znacznie większą rolę w rozwoju chorób wątroby, niż dotychczas sądzono. Wyniki wieloletnich badań wskazują, że nawet umiarkowana ekspozycja na ten pierwiastek wiąże się z wyższym ryzykiem rozwoju stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z dysfunkcją metaboliczną (MASLD). Odkrycie może wpłynąć na przyszłe zalecenia dotyczące profilaktyki i monitorowania tej choroby.

Arsen może sprzyjać rozwojowi MASLD

MASLD jest obecnie jedną z najczęściej diagnozowanych przewlekłych chorób wątroby. Do tej pory za główne czynniki ryzyka uznawano przede wszystkim otyłość, cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze oraz inne zaburzenia metaboliczne. Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje jednak, że istotny wpływ mogą mieć również czynniki środowiskowe.

Najnowsze badanie, będące efektem dziewięciu lat analiz, objęło dane ponad 6,3 tys. uczestników amerykańskiego programu National Health and Nutrition Examination Survey z lat 2011-2020. Naukowcy oceniali stężenie nieorganicznego arsenu w moczu i porównywali je z występowaniem MASLD. Okazało się, że osoby z najwyższym poziomem ekspozycji na arsen miały o około 32 proc. większe ryzyko rozwoju choroby. Po uwzględnieniu innych czynników ryzyka zależność nadal pozostawała istotna.

Skąd bierze się arsen w organizmie?

Choć arsen kojarzony jest przede wszystkim z silną trucizną, jego niewielkie ilości mogą naturalnie występować w wodzie oraz żywności. Do produktów, które mogą zawierać ten pierwiastek, należą przede wszystkim:

• ryż i produkty ryżowe,
• niektóre zboża,
• ryby i owoce morza,
• wybrane soki owocowe,
• część warzyw, zwłaszcza korzeniowych i liściastych.

Autorzy badania podkreślają, że analizowane poziomy narażenia odpowiadały typowej ekspozycji populacyjnej, a nie przypadkom zatrucia. Oznacza to, że potencjalne ryzyko może dotyczyć znacznie szerszej grupy osób.

Potrzebne nowe podejście do profilaktyki

Zdaniem badaczy wyniki wskazują, że przy ocenie ryzyka rozwoju MASLD warto uwzględniać nie tylko styl życia i choroby metaboliczne, ale również ekspozycję na czynniki środowiskowe. Naukowcy apelują o dalsze badania oraz rozważenie skuteczniejszych działań ograniczających zawartość arsenu w wodzie i żywności.

Eksperci przypominają jednocześnie, że podstawą profilaktyki chorób wątroby pozostają zdrowa dieta, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, regularna aktywność fizyczna oraz kontrola zaburzeń metabolicznych.